Уводзіны.. 2
Раздел I. Агульная харакрарыстыка. 3
Раздзел II. Агульназемскія (агульнадзяржаўныя) прывілеі (граматы) 3
2.1. Прывілеі Ягайлы 1387 года. 4
2.2. Граматы Віленска-Радамскай уніі 1401 года. 5
2.3. Прывілеі 1432 і 1434 гадоў. 5
2.4. Прывілей Казіміра 1447 года. 5
2.5. Прівылей Аляксандра 1492 года. 6
2.6. Прывілей Гарадзенскі 1506 года. 6
2.7. Бельскі прывілей 1564 года. 7
Раздзел III. Абласныя, валасныя і гарадскія прывілеі. 7
3.1. Абласныя прывілеі 7
3.2. Валастныя прывілеі 8
3.3. Гарадскія прывілеі 9
Раздзел IV. Судзебнік Казіміра 1468 года. 9
Раздзел V. Статуты Вялікага Княства Літоўскага 1529, 1566, 1588 гадоў. 10
5.1. Статут 1529 года. 11
5.2. Статут 1566 года. 11
5.3. Статут 1588 года. 12
Заключэнне. 14
Спіс выкарыстаных крыніц 16
Крыніца (форма) права — спосаб, з дапамогай якога замацоўваюцца (знаходзяць знешні выраз) нормы права. Некаторыя навукоўцы атаясамляюць крыніцу і форму выказвання права, іншыя праводзяць паміж імі розніцу, вызначаючы крыніцу як з'яву, якая спараджае нормы права, а форму — як нейкі «кантэйнер нормаў», не супадаючую па сваёй сутнасці з крыніцай.
Тэрмін "крыніца права" таксама ўжываецца некаторымі навукоўцамі ў значэнні "прававы помнік" , а таксама для абазначэння маральных вытокаў права.Крыніцы права-гэта тое, чым практыка кіруецца ў вырашэнні юрыдычных спрэчак.
Доўгі час асноўнай крыніцай права на беларускіх землях было звычаевае права. Нават, калі гэтая тэрыторія ўваходзіла ў скад Вялікага Княства Літоўскага, звычаевае права ў форме няпісаных правілау паводзінаў людзей, або звычаяў, захоўвалася амаль да XVI стагоддзя нараўне с пісанымі заканадаўчымі актамі.
Рэгуляваліся звычайным правам усе прававыя адносіны грамадскага жыцця: структура і кампетэнцыя дзяржаўных органаў улады; сацыяльнае становішча, правы і абавязкі класаў, саслоўяў і іншых сацыяльных гркп насельніцтва; грамадзянскія, дзяржаўныя, сямейна-шлюбныя, зямельныя, крымінальныя і іншыя адносіны.
У XIV- XV стагоддзях пачынае развівацца заканадаўства, якое паступова абмяжоўвае звычаёвае права. У першую чаргу выдаюцца законы ў форме прывілеяў (грамат), у якіх юрыдычна пацвярджаліся правы і ільготы феадалаў і афармлялася прававое становішча саслоўяў шляхты, а таксама замацоўваліся аўтаномныя правы некаторых зямель, гарадоў, княстваў. Заканадаўства развівалася і ў форме лістоў, прывілеяў, соймавых пастаноў, статутаў і другіх прававых актаў.
Список использованной литературы:
Белорусская юридическая энциклопедия: В 4 т. / редкол.: С.А. Балашенко [и др.]. - Минск: ГИУСТ БГУ, 2007-2013. Вішнеўскі А.Ф. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі – Мінск, 2005. - 193 с. Вішнеўскі А.Ф., Юхо Я.А. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі (у дакументах і матэрыялах) – Мінск, 2003; Доўнар, Т. I. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі / Т.І. Доўнар. – Мінск : Амалфея, 2007. – 400 с. Доўнар Т.І. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі (у схемах) – Мінск, 2003; Доўнар Т.І. Развіццё асноўных інстытутаў грамадзянскага і крымінальнага права Беларусі ў ХV – ХVI стагоддзях: манаграфія / Т.І. Доўнар. - Мн: «Пропилеи», 2000. – 224 с. Нацыянальны прававы інтэрнет-партал Рэспублікі Беларусь [Электронны рэсурс]. – Рэжым доступа: http://www.pravo.by . – Дата доступа 18.02.2020. Пичета В.И. Литовский Статут 1529 г. и его источники // Пичета В.И. Белоруссия и Литва, XV- XVI вв. М., 1961; Статут Вялікага княства Літоўскага 1566 года / Т.І. Доўнар, У.М. Сатолін, Я.А. Юхо; рэдкал.: Т.І. Доўнар [і інш.]. - Мн.: Тэсей, 2003. - 352 с. Статут Вялікага княства Літўскага 1588: тэксты, давед. камент. / Т.І. Доўнар; рэдкал. І.П. Шамякін (гал рэд.), калект. аўт.: Л.В. Аржаева, А.М. Булыка, Г.Я. Галенчанка [і інш.] // Беларус. Сав. Энцыкл. - Мн.: БелСЭ, 1989. - 573 с. Юхо Я.А. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі – Мінск: РІВШ БДУ, 2000; Якубоўскі І. В. Земскія прывілеі Вялікага Княства Літоўскага // Часопіс Міністэрства народнага асветы (далей - ЖМНП). 1903. № 5. С. 239-278; № 6. С. 245-303; Ясінскі М. І. Статутныя земскія граматы Літоўска-Рускай дзяржавы. Кіеў, 1889.
