Змест
Уводзіны …………………………………………………………………3
1. Эпітэт ………………………………………………………………….4
1.1. Віды эпітэтаў ………………………………………………………..5
2. Метафара ………………………………………………………………9
2.1. Агульнае вызначэнне метафары і метафарызацыя ………………9
2.2. Віды метафар, вылучаныя В. Старычонкам ………………………11
2.3. Квалітатыўныя метафары ………………………………………….16
3. Параўнанне ……………………………………………………………19
3.1. Агульнае вызначэнне параўнання ………………………………….19
3.2. Віды параўнанняў ……………………………………………………21
Заключэнне ………………………………………………………………..24
Спіс выкарыстанай літаратуры …………………………………………..26
Параўнанне – супастаўленне аднаго прадмета з другім з мэтай мастацкага апісання першага. Параўнанне выступае ў якасці сродку вобразнай характарыстыкі, яно падпарадкоўваецца ідэйнай задуме, дапамагае зрабіць паэтычны малюнак па-мастацку дакладным.
Параўнанне ў’яўляе сабой самую простую форму вобразнай мовы. Амаль усякі вобразны выраз можна звесці да параўнання: золата лісця – лісце жоўтае, як золата.
Параўнанне вырадаецца рознымі спосабамі:
а) творным склонам: цягнік стралой імчаў;
б) зваротамі з рознымі злучнікамі (як, быццам, як быццам);
в) лексічна (словы падобны): каханне падобнае на вар’яцтва.
Параўнанні, якія ўказваюць на некалькі агульных прымет у супастаўляемых прадметах, называюць разгорнутымі. Сустракаюцца адмоўныя параўнанні (не вецер бушуе над борам). Параўнанне нельга ўявіць без указання прадмета, з’явы, якая параўноўваецца. Як гэта сустракаецца ў выпадку метафары.
Я. Брыль у сваіх творах часта звяртаецца да эпітэтаў (дакучлівы, халодны (дождж), сівая проставалосая галава, цеплая далонь, бяссільная злосць, смуглы твар, хвалюючы сум), метафар (гняздо, пацукі, бобікі, мышы), параўнанняў (шэрая, як ралля, кашуля; сосны гамоняць, нібы расказваюцьчароўныя казкі маленства, слёзы, як боб). Усе вобразна-выяўленчыя сродкі, якія выкарыстоўвае аўтар, дапамагаюць чытачу разглядзець хараство прыроды, навакольнага свету, уявіць герояў, зразумець іх паводзіны, адчуць аўтарскія адносіны да падзей. Як мастак выкарыстоўвае фарбы ў карціне, так і пісьменнік звяртаецца да вобразна-выяўленчых сродкаў.
Список использованной литературы:
Андраюк, С. Маці і дзеці : вобраз маці ў творчасці Янкі Брыля / С. Андраюк // Роднае слова. – 2007. - № 8. – С. 3-5. Беларуская мова: энцыклапедыя / пад рэд. А.Я. Міхневіча. – Мн.: Бел. энц-ыя ім. П. Броўкі, 1994. – 653 с. Брыль, Я. Запаветнае. Выбраныя творы / Янка Брыль. – Мн.: Беллітфонд, 1999. – 448 с. Брыль, Я. Збор твораў. У 2 т. Т.1. Аповесці. Апавяданні / Янка Брыль. – Мн., 1960. – 426 с. Брыль, Я. Збор твораў. У 2 т. Т.2. Аповесці. Апавяданні. Нарысы / Янка Брыль. – Мн., 1960. – 467 с. Брыль, Я. Птушкі і гнёзды: Кніга адной маладосці: раман / Я. Брыль. – Мн.: Маст. літ-ра, 1989. – 352 с. Гаўрош, Н. Эпітэты на старонках “Нашай нівы” / Ніна Гаўрош // Роднае слова. – 2010 .- № 3. – С. 48-52. Гілевіч, Н.С. Паэтыка беларускай народнай лірыкі. Слова і вобраз. Паэтычны сінтаксіс. Гуказапіс і рыфма / Н.С. Гілевіч. – Мн.: Выш. школа, 1975. – 288с. Гусева, Л. Янка Брыль – мастак / Ларыса Гусева. – Мн.: Выш. школа, 1968. – 160 с. Калеснік, У. Лёсам пазнанае: Выбраныя літаратурныя партрэты і нарысы / Уладзімір Калеснік. – Мн.: Маст. літ-ра, 1982. – 558 с. Лазарук, М.А. Слоўнік літаратурназнаўчых тэрмінаў / М.А. Лазарук, А.Я. Ленсу. – 3-е выд. – Мн.: Нар. асвета, 2003. – 239 с. Пазнякоў, М.П. Слоўнік эпітэтаў беларускай мовы. У 2 т. Т.1. А-М / М.П. Пазнякоў. – Мн.: Літ-ра і маст., 2012. – 399 с. Плотнікаў, Б.А. Беларуская мова. Лінгвістычны кампедыум / Б.А. Плотнікаў, Л.А. Антанюк. – Мн.: Інтэрпрэссэрвіс : Кніжны Дом, 2003. – 672 с. Рабава, Т. Квалітатыўныя метафары адмоўнай скіраванасці / Таццяна Рабава // Роднае слова. – 2009. - № 4. – С. 42-44. Слоўнік беларускіх народных параўнанняў / уклад. Т.В. Валодзіна, Л.Н. Салавей. – Мн.: Бел. навука, 2011. – 482 с. Старычонак. В. “…Жыве раўчук жыцця”: метафары экзістэнцыйнага характару / В. Старычонак // Роднае слова. – 2005. - № 4. – С. 26-29. Старычонак, В. “Запалонен я песняй зямлі …” : метафары гукавога тыпу / В. Старычонак // Роднае слова. – 2006. - № 6. – С. 27-29. Старычонак, В. “І птушкі, і хмары, і дрэвы, як людзі”: антрапамарфічныя метафары / В. Старычонак // Роднае слова. – 2007. - № 9. – С. 18-21. Старычонак, В. “Ні Богу свечка, ні чорту качарга”: анімістычныя метафары / В. Старычонак // Роднае слова. – 2007. - № 5. – С. 18-22. Старычонак, В. “Нітка часу лёс прадзе”: метафары тэмпаральнага характару / В. Старычонак // Роднае слова. – 2005. - № 7. – С. 46-48. Старычонак, В. “Пачуццяў шумны дождж пральецца”: метафары псіхалагічнага характару / В. Старычонак // Роднае слова. – 2005. - № 10. – С. 36-38. Старычонак. В. Чытаць лісты “на серабры бярозавай кары”: каларатыўныя метафары / В. Старычонак // Роднае слова. – 2006. - № 2. – С. 29-31. Старычонак, В. “Шматкроп’і зорак, зерня і слядоў”: метафары па вонкавым падабенстве / В. Старычонак // Роднае слова. – 2008. - № 12. – С. 36-41. Цікоцкі, М.Я. Стылістыка беларускай мовы / М.Я. Цікоцкі. – 2-е выд., перарап. і дап. – Мн.: Універсітэцкае, 1995. – 294 с. Шкраба, Р. Моваю вобразаў : Выбранае / Р. Шкраба. – Мн.: Маст. літ-ра, 1989. – 446 с.
